русский | татарча |

Татарстан Җөмһүрияте Мөселманнарының
  Диния Нәзарәте

Яңалыклар тасмасы

31.12.2003

Сњриядђ моћлы азан тавышы.

Нибары биш ай булдым мин бу илдђ. Лђкин мђћгегђ онытылмас мизгеллђр бихисап. Бљтенлђй яћа дљнья ачтым кебек. Књккђ ашкан горур вђ мђџабђт кипарисларны, дђњ-дђњ пальмалар, эвкалипт агачларын књргђч, бермђлгђ югалып калгандай бул дым. Туган илдђн киткђндђ кышныћ кыл уртасы - бљтен дљнья ак карга тљренгђн иде… Биредђ дђ кыш, ђмма карныћ ђсђре дђ юк, ап-ак ком чњллђре. Кљндезлђрен 9-10 градус ќылы. Лђкин килеп тљшкђн кљннђремнећ берендђ сызгырган, кычкырган тавышларга уянып китеп, тђрђзђгђ књз салсам, шаккаттым: яћгыр катыш ябалак-ябалак кар ява иде. Туган як карлары мине шулай озата килдеме соћ? дим.

Алеппо университетында укыйсы булгач безне шундагы студентлар тулай торагына урнаштырдылар. Тулай торакныћ беренче каты килгђн кунаклар, делегатлар љчен. Ул ике коридорга бњленгђн. Шуныћ бер ягында егетлђр, икенчесендђ - без (ягъни, ике кыз). Мондагы кануннар буенча без кызлар тулай торагында яшђргђ тиеш ђлбђттђ. Лђкин ватандашларыннан аерылмасыннар дип, шунда гына калдырдылар.

Гыйнвар урталарында студентлар имтиханга ђзерлђнђ. Коридорда, уку залларында китап-дђфтђрлђреннђн башларын да књтђрми укыйлар. Хђтта яттан љйрђнђлђр. Казанда андый студентларны кљндез шђм яндырып эзлђсђћ дђ табалмассыћ. Укуга алар ќитди карый.

Студентлар шђџђрчеге укулардан соћ кичке сђгать 10 нарга кадђр гљрлђп тора. 10 тулгач та кызлар тулай торагы эчтђн биклђнеп куела. Гомумђн, хатын-кызлар њзлђре генђ кич белђн чыгып йљрми. Тулай торактан кемне дђ булса чакырырга кирђксђ, вахтерга мљрђќђгать итђсећ. Ул кирђкле сан язылган тљймђгђ генђ баса. Бњлмђдђ кыћгырау яћгырый. Бу - њз чиратында вахтер белђн бњлмђдђгелђр арасында элемтђ вазифасын башкара. Егетлђр торагы тђњлек буена да ябылмый, ђмма кызларга анда кереп йљрњ тыела.

Џђр факультетныћ аерым уку бинасы бар. Уку заллары нђкъ бездђгечђ - астан љскђ таба тезелеп киткђн тоташ љстђллђр џђм урындыклар. Артык бер ђйбер дђ юк. Ђ менђ аудиториялђргђ номер сугылмаган, алар берђр мђшџњр галимнећ, шагыйрьнећ яки башка шђхеснећ исеме белђн йљртелђ.

Бђйрђмнђр, яллар бездђге кебек књп тњгел Сњриядђ. Безгђ мљселман бђйрђмнђренећ ић изгелђреннђн саналган - Корбан бђйрђмен каршыларга насыйп булды. Барлык мљслим-мљслимђлђрне иртђнге намазга чакырып яћгыраган моћлы азан тавышлары бљтен шђџђрне књмђ. Азан монда аеруча моћлы яћгырый: бер мђчет башлый, аннан икенчесе, љченчесе, дњртенчесе кушыла. Бђйрђм намазына ќыелган халык мђчет эченђ генђ сыймый, урамнарга, ишегалларына тула. Дњрт кљн ял итђ Сњрия халкы бу олуг бђйрђмдђ. Аћа тагын Ђнилђр кљне дђ љстђлђ. Шулай итеп март аеныћ бер атнасы тоташ бђйрђмнђрдђн тора диярлек.

Студент халкы бездђгечђ књћел ачарга бик ярата. Лђкин бђйрђмнећ ямен ќибђреп, спиртлы эчемлеклђр кулланмый. Барча мљселман иллђрендђге шикелле њк ислам диненећ йогынтысы џђрдаим сизелђ џђм шайтан суы алар љчен харам. Ђ менђ тђмђкене тартып карыйлар инде. Ирлђр генђ тњгел, хатын-кызлары да. Ќыелып ял иткђндђ кальянны кулдан-кулга йљретеп тарталар. Ђмма бу - ђче тђмђке тљтененђ буылып утыру тњгел. Кљнчыгыш дљньясында ул кђефлђнњ чарасы санала.

Студентлар безнећ Россиядђн икђнлекне белгђч: "Сез христианнармы?" дип сорадылар, киенњебезгђ, тљс-кыяфђтлђребезгђ, њзебезне иркен тотуыбызга караптыр инде. Аларга мљселман љммђтеннђн булуыбыз, књпмедер дђрђќђдђ ислам кануннарын белњебез турында ђйткђч, ни љчен ислам кушканча киенеп йљрмисез, дип оялтырга тырышып карадылар. Кием-салымыбыз да ђллђ ни аерылмый югыйсђ. Њзлђренећ дђ акка-карага тљренеп йљргђн кызларына караганда джинсы чалбардан џђм яланбаш йљрњчелђре књбрђктер ђле мљгаен.

Бер тљркем яшьлђр белђн ял итђргђ чыккач, бер кызыклы књренешкђ тап булдык: автобус шђџђрдђн чыгуга кызлар яулыкларын салып, чђчлђрен таратып ќибђрделђр. Ђйе, яулык астына чђчне яшереп кенђ књћелне биклђп булмаган шикелле, дини хисне дђ йљрђккђ кљчлђп салып булмый шул. Кайтканда инде кљрсенеп кенђ яћадан яулыкларын бђйлђп куйдылар.

Татарлар икђнебезне белгђч: "Чыћгызхан балалары!" дип кычкырып ќибђрде берђњ. Йа Ходаем, бар икђн књрђселђр! Нишлђп ђле без Чыћгызхан балалары булыйк ди! Бик озаклап, телне вата-сындыра аларга њзебезнећ болгар нђселеннђн булуыбызны аћлаттык.

Сњриядђ ир-атлар хатын-кызларга аеруча ихтирамлы. Хђлђл ќефете хатынын кибеткђ, базарга њзен генђ чыгарып ќибђрми. Кирђк урынга хатыны белђн бара. Хатынныћ бљтен вазифасы аш-су ђзерлђњ, балалар тђрбиялђњ. Бљтен тормыш ир ќилкђсендђ. Ќђмђгать урыннарында эшлђњче хатын-кызлар сирђк очрый.

Илдђ байлар да књп, ярлылар да ќитђрлек. Бай балалары пљхтђлеге, европачарак киенње белђн аерылып тора. Байларныћ купшы йортларын књргђннђн соћ, ярлылар районындагы ярымќимерек, таушалган йортларга карап, "монда да ќан асраучылар бар микђн?" дип гаќђплђнђсећ. Гайре табигый хђллђргђ дђ очрап куйгалыйсыћ. Мђсђлђн, урамнан барганда алдыћа яки артыћа "шап" итеп чњп тутырылган капчык килеп тљшђргђ мљмкин. Башта моћа сђерсенђсећ. Соћыннан инде књнегђсећ, артык ђџђмият бирми башлыйсыћ.

Шђџђр урамнарында йљрње њзе бер могќиза. Биредђ светофор, юл йљрњ кагыйдђлђрен књрсђткђн билгелђр бљтенлђй юк диярлек. Шулай да авариялђр сирђк. Бу аћлашыла: халык исерткеч эчемлеклђр кулланмый. Сњрия шђфкатьле-инсафлы кешелђре, гыйлемгђ омтылучы яшьлђре белђн књћелгђ кереп калды.

Розалия ЗЂЙНУЛЛИНА
сђяхђтнамђсе

Архив новостей




Внимание!
При использовании материалов просьба указывать ссылку:
«Официальный сайт Духовного управления мусульман Республики Татарстан»,
а при размещении в интернете – гиперссылку на сайт: http://e-islam.ru



©Татарстан Җөмһүрияте Мөселманнарының
  Диния Нәзарәте, 2002
 
Сайт создан в компании
«Экспресс-Интернет», 2002.
Работает под управлением
Express-Web.