русский | татарча |

Татарстан Җөмһүрияте Мөселманнарының
  Диния Нәзарәте

Мәгълүмат

25.03.2008

“Независимая газета” коткы таратырга омтыла

“Независимая газета” да Татарстан мљселманнары Диния нђзарђтенећ, басманыћ баш мљхђррире исеменђ адресланган хат бастырылды. Бу хат – газетада ( 26 февраль саны) В.Постнова тарафыннан язылган “Конкурентная борьба за минареты” исеме астында дљнья књргђн мђкалђдђ телгђ алынган фактларныћ дљрес тњгеллеген исбат итњ язмасы. Сезнећ игътибарга ђлеге хатныћ тулы текстын тђкъдим итђбез.

 

“Независимая газета” ныћ генераль директоры џђм баш мљхђррире

К.В. Ремчуковка

 

Хљрмђтле Константин Вадимович!

 

2008 елныћ 26 февралендђ сезнећ газетада Вера Постнованыћ “Конкурентная борьба за минареты” исемле мђкалђсе дљнья књрде. Џђм бу язма республика ќђмђгатьчелеге тарафыннан, анда шђрехлђнгђннђрнећ  дљреслеккђ туры килмђгђн, объектив яктыртылмаган, бер яклы гына фикерне  чагылдырган џђм шул рђвешле журналистиканыћ ђхлак нормалары бозылган материал буларак кабул ителђ. Безнећ карашыбызча, билгеле бер гадђт, ђхлак нормаларыннан чыгарга ярамый џђм ул бигрђк тђ халыкныћ рухи тормышына кагылганда. Биредђ џђр мђсьђлђгђ бик сак килергђ кирђк. Бар яктан да тикшерелмђгђн материалныћ басмада урын алуына юл куярга ярамый, аеруча,  федераль газетада, чљнки андый књренешлђр ќђмгыятьтђ тљрле аћлашылмаучанлыклар китереп чыгарырга мљмкин. Моннан тыш, чынбарлыкка туры килмђгђн мђгълњматлар бастыру, шундый ќитди газетаныћ дђрђќђсен дђ тљшерђ.

  Сезнећ газетада Вера Постнова тарафыннан, Татарстан Диния нђзарђте џђм аныћ ќитђкчесе, мљфти Госман хђзрђт Исхаков адресына берьяклы материаллар сериясе берничђ еллар дђвамында бастырылып килђ.  Ђлеге мђкалђлђр республикадагы мљселман бергђлегендђге реаль хђлне бозып књрсђтђ, мљселман љммђтенђ пычрак атыла. Мисал љчен, моћа кадђрге елларда “Татарстан в объятиях ваххабизма”, “Ваххабитам в России вольготно”, “Мечети обороняются от ваххабизма” кебек мђкалђлђр бастырылды. 26 февральдђ дљнья књргђн язма да шундыйлар сериясеннђн. Язманыћ исеменнђн њк,  мђкалђ авторы тарафыннан Татарстандагы хђлне бозып књрсђтњ линиясе аћлашыла.

В.Постнова мђкалђсе хаталы џђм фактларга ясалма рђвештђ берьяклы якын килњ белђн сугарылган. Ђйтик, ић элек автор,  мђкалђсенећ башында ук Фђрид Сђлманныћ 23 февральдђ Казанга кайтуын белдерђ. Шул ук вакытта Фђрид Сђлман инде 2 ел даими рђвештђ Казанда яши, эш эзли џђм аныћ мђнфђгатьлђре ТР ДН белђн мљнђсђбђтлђрне кискенлђштерњгђ китермђде. В.Постнова њзенећ урынлы булмаган мђкалђсе белђн, киресенчђ, Фђрид Сђлманныћ Татарстан дини сферасына эшкђ урнашу перспективасына зыян гына китерде. Постнова язганча, “мљфтине вакытыннан алда сайлауларга Госман Исхаков урынына Ф.Сђлман кандидатурасы тђкъдим ителњ” турында мондый шартларда сњз дђ булырга мљмкин тњгел. Дђвам итеп ул болай яза: (цитата) “О выборах нового руководителя часть казанского духовенства заговорила в 2006 году, через два года после повторного избрания...”, Татарстан мљселманнары съезды чыннан да 2006 елда њтте џђм мљфти Госман хђзрђт Исхакыйныћ вђкалђтлђре 2010 елда чыга.

Автор ТР ДН нећ 10 еллык юбилеена да дђгъва белдерђ џђм Татарстанда 1998 елгы Берлђштерњ съездына кадђр дђ мљселман дини идарђлђре булуны књрсђтђ. Шулай итеп, автор тарихны бозып бирђ. 10 еллык тарихы булган Татарстан Диния нђзарђте дигђндђ,  юридик структура буларак танылган республика мљселманнары Диния идарђсе турында сњз алып барыла.

Ђлбђттђ, элек тђ  безнећ тљбђктђ  ниндидер идарђчел мљселман структуралары яшђгђн, чљнки татар халкы тарафыннан исламны кабул итњ 14 гасыр дђвамында килђ. Хђтта совет елларында да Казан мљхтђсибђте яшђгђн, гђрчђ, ике-љч мђчете генђ булса да.

Инде 90 нчы, њзгђртеп кору елларыннан соћ, Татарстанда чагыштырмача бђйсез мљселман структурасы – Баш мљхтђсибђт идарђсе булдырылды. Ул 1992 елда Татарстан Республикасында мљселманнарныћ дини идарђсе тљзелгђннђн соћ, 1994 елда Баш мљхтђсибђт идарђсе Татарстан мљселманнары Диния нђзарђтенђ њзгђртелде. Шулай итеп, республикада ике кљндђш структура – Габдулла Галиуллин ќитђкчелегендђге ТРда мљселманнар Диния нђзарђте џђм Татарстан мљселманнары диния нђзарђте (ќитђкчелђре – Габделхђмит Зиннђтуллин, соћрак Фђрид Сђлман) яши башлады.

Ниџаять, 1998 елда Казанда, ђлеге ике бђйсез идарђ берлђштерелеп, ТР мљселманнары Диния нђзарђте тљзелде. Бу – анда катнашкан 700 делегат – имамнарныћ бердђй карары иде.

Элеккеге мљфти Габдулла хђзрђт Галиуллин сњзлђренђ караганда, ул инде ике ел дђвамында милли оешмалар белђн бернинди дђ элемтђдђ тормый, шул исђптђн, Милли мђќлес џђм “Иттифак” белђн дђ. Габдулла хђзрђт Галиуллин узган елны мљфти Госман хђзрђт Исхакыйныћ 50 яшьлек юбилеенда, халык алдында аннан гафу њтенде џђм дуслык кулын сузды. Мђгълњм ки, ул хђзерге мљфтинећ ќизнђсе -  Госман хђзрђтнећ олы апасыныћ ире.  

Мђкалђдђ, янђсе Равил Гайнетдин тарафыннан, “ТР ДНнећ љченче съездына кырыс бђя бирелђ”дип књрсђтелђ. Књрђсећ, биредђ ТР ДН съездларыныћ тђртип саны турында сњз барадыр, шућа да 1998 елдагы Берлђштерњ корылтае,  В.Постнова тарафыннан, љченче дип билгелђнђ. Чынлыкта исђ, ТР ДН тарихында съездлар 1992 елныћ августенда, шул ук елныћ октябрендђ, љченчесе – 1995 елныћ гыйнварында уздырылды џђм сан тђртибенђ килгђндђ, Берлђштерњ съезды, дњртенче булырга тиеш.

ТР ДН рђисе постына алты кеше дђгъва кылды. Имамнарныћ 70 проценты Госман хђзрђт Исхаковны яклап тавыш бирде. Тавыш бирњ – ябык формада узды, оештыру комитетында ике кљндђш идарђлђрнећ дђ вђкиллђре катнашты, тавышны санаганда димђк, љчьяклы контроль сакланды. Бу – чын мђгънђсендђ гадел сайлау иде џђм хђзер без беркемгђ дђ безнећ тарихны бозып књрсђтњгђ юл куя алмыйбыз.

Шунысын да искђртњ урынлы, берлђштерњ съездыннан соћ без мђхђллђлђргђ  кабат юридик теркђњ њткђрдек џђм алар барлыгы 350 тирђсе булды.

Димђк, 1998 елга кадђр ТР ДН эшлђмђде. Бу – бљтенлђй яћа структура, юридик тел белђн ђйткђндђ, бер-берсенђ кушылу формасында њзгђртњдђн барлыкка килгђн идарђ.

Безнећ карашыбызча, ике дини оешманы 1998 елда шулай берлђштерњ, Татарстан мљселманнары арасында аныћ дђрђќђсе њсњгђ генђ китерде. Мђчетлђр тљзелешенећ артуы, мљселман инфраструктурасы кићђюе, ућай књренешлђр икђнлеге билгеле.

Татарстанда кадрлар сђясђтенђ дђ демократик якын килњлђр сакланды: бездђ, районнарныћ имам-мљхтђсиблђре дђ, џђм мљфти њзе дђ, шулай ук идарђ ђгъзалары да 4 елга сайлана. Тагын шуны искђртњ урынлы, ТР ДН рђисенђ сайлаулар џђрвакытта альтернатив булды: 1998 елда рђис урынын 6 кандидат, 2002 елда – љч, 2006 елда – ике кандидат дђгъва кылды. Госман хђзрђт љчесендђ дђ сайланды џђм соћгысында аны яклап 511 делегат тавыш биргђн, ђ аныћ кљндђше нибары 19 тавыш ќыйган иде. Съезд делегатлары – имамнар, дђрђќђле кешелђр џђм алар њзлђре телђгђнчђ сайладылар. Ќитђкчелек ягыннан бернинди дђ басым булмады џђм юк та.

Хђзерге кљндђ ТР ДН 1056 мђхђллђне берлђштерђ, бу – РФ рђсми теркђлгђн мљселман оешмаларыныћ 28 проценты дигђн сњз. Республика территориясе 45 мљхтђсибђткђ бњленгђн.

Татарстан Диния нђзарђтендђ халыкара элемтђлђр, мђгариф, яшьлђр белђн эшчђнлек, дђгъват, теркђњ, статистика, фђн, кљч структуралары белђн элемтђлђр бњлеклђре, матбугат хезмђте эшли. “Идел-Хаќ” хђйрия фонды, зђкать ќыю, Вакыффлар милке, “Хђлђл” стандарты буенча комитетларныћ ућышлы эшчђнлеге  - зур дђрђќђ.

Соћгы елларда идарђнећ, шулай ук мђчет-мљхтђсибђтлђрнећ дђ њз-њзлђрен тђэмин итњгђ ирешњгђ зур игътибар бирђбез. Мђчетлђр  кибетлђр, остаханђлђр, ритуаль хезмђт књрсђтњ буенча сђњдђ нокталары белђн кићђйтелђ бара. Кайбер мђчетлђрдђ, хђтта эксклюзив проектлар да гамђлдђ, мисал љчен, књрмђњче диндарларга исламны укыту. Моннан тыш, 45 мљхтђсибђтнећ 35-ендђ балалар лагерьлары оештырыла.

Элек мђчетлђр гыйбадђт кылу урыны гына булса, хђзер алар књп функциялђрне башкаручы комплексларга ђйлђнде. Аларда барлык йолаларны њткђрњдђн тыш, мљселманнарныћ яшђеш ихтыяќлары да канђгатьлђндерелђ – хђлђл ризык белђн тукландырудан алып, дини белем бирњгђ кадђр.

Шушы ун ел эчендђ Татарстан мљселманнары љчен њз динен тоту юнђлешендђ барлык ућайлыкларны эченђ алган инфраструктура тудырылды дип ђйтергђ тулы нигез бар.

Ђлбђттђ, ТР мљселманнарыныћ њз проблемалары џђм кыенлыклары да юк тњгел. Кыенлыклардан башка њсеш була алмый. Ић мљџиме, ул проблемалары њз вакытында ачыклау џђм чишњ љчен чаралар књрњ. Ђ инде В.Постнова мђкалђсендђге кебек бары тик негатив књренешлђргђ генђ акцент ясау, њсеш процессына ярдђм итмђячђк.

Хљрмђтле Константин Вадимович! “Независимая газета” битлђрендђ ђлеге хатны бастыруга мљмкинлек табарсыз дип ышанам.

                           Ихтирам белђн,

                 Татарстан мљфтиенећ беренче урынбасары Вђлиулла хђзрђт Якупов. 

Архив новостей




Внимание!
При использовании материалов просьба указывать ссылку:
«Официальный сайт Духовного управления мусульман Республики Татарстан»,
а при размещении в интернете – гиперссылку на сайт: http://e-islam.ru



©Татарстан Җөмһүрияте Мөселманнарының
  Диния Нәзарәте, 2002
 
Сайт создан в компании
«Экспресс-Интернет», 2002.
Работает под управлением
Express-Web.