русский | татарча |

Татарстан Җөмһүрияте Мөселманнарының
  Диния Нәзарәте

МДН турында мәгълүмат

  МДН турында мђгълњмат.

Открытие здания муфтиятаИслам тарала башлаган вакытлардан ук Мљхђммђд саллђллаџњ гђлђйџи вђ сђллђмнећ пђйгђмбђрлек миссиясе башлангач, мљселманнар аерым џђм тљрле делегациялђр белђн без яшђгђн урыннарга килђ торган булганнар. Бу сђњдђ мљнђсђбђтлђренећ кићђюенђ џђм мљселманнарныћ саны артуына сђбђп булган. 922нче елда Болгар ќирендђ (хђзерге Татарстан) Ислам тарала џђм ирекле рђвештђ дђњлђт дине булып кабул ителђ. Бу турыда мљселман тарихчысы Зђки Вђлиди тарафыннан Мђшхђд шђџђренећ китапханђсендђ табылган тарихи документлар - Ђл-Мљхтђдир Багдад хђлифе илчелеге сђркатибе Ибн Фадлан язмалары - дђлил булып тора.

Татарлар өчен Исламның мондый тарихи үсеше зур мәгънәгә ия була, чөнки бу әби-бабаларыбызның Исламны аңлы рәвештә камил дин итеп кабул итүләре турында сөйли.

XII гасыр башында Болгар дђњлђте каршы торуга карамастан Монголлар тарафыннан яулап алына һәм бушап кала. Болгар җирләре көчләп Алтын Урда составына кертелә. Әмма моның уңай яклары да күп була, чөнки безнең әби-бабаларыбыз һәм Болгар галимнәренең тырышлыгы аркасында Алтын Урда мөселман дәүләтенә әйләнә.

XV гасыр башында Алтын Урда берничә дәүләткә бүленә, шуларның иң көчлесе һәм әһәмиятлесе Казан Ханлыгы була. Мљселманнарныћ Руханилар ќитђкчесе сђет Кол Шђриф (Пђйгђмбђребез с.г.в. токымыннан) ќитђкчелегендђ шђџђрне саклап калырга тырышуга карамастан 1552 нче елда Казан шәһәре Иван Грозный гаскђрлђре тарафыннан басып алына. Сђет Кол Шђриф џђм мђдрђсђнећ барлык шђкертлђре шђџит булдылар. Аларныћ истђлеге итеп хђзерге Казан Кремле территориясендђ Кол Шђриф мђчете књтђрелђ.

XVIII гасыр ахырына кадђр мљселман дине тљрле тыелуларга дучар ителђ. Ђ 1789 нчы елда Екатерина патша II  Мљселманнарныћ Диния Нђзарђтен оештырырга рөхсәт итә. Шул вакыттан Ислам њсђ башлый, уннарча мђдрђсђләр ачыла џђм бљтен дљньяга танылган мљселман галимнђре: Курсави, Бигиев, Фђхретдин џђм Мђрќанилђр пђйда була. Казан шђџђренећ беренче таш ќђмигъ мђчете дђ Ш.Мђрќани хљрмђтенђ аныћ исеме белђн атала.


©Татарстан Җөмһүрияте Мөселманнарының
  Диния Нәзарәте, 2002
 
Сайт создан в компании
«Экспресс-Интернет», 2002.
Работает под управлением
Express-Web.